Boekenkast stylen: zo richt je planken en kasten in

Wil je een boekenkast stylen die verzorgd oogt in plaats van rommelig, zet de dingen dan in een vaste volgorde neer: eerst boeken, dan een paar grotere objecten, dan kleine stukken, en stop terwijl er op elke plank nog lege ruimte is. Groepeer in oneven aantallen, varieer in hoogte, laat kleuren terugkomen in de hele kast en berg alledaagse rommel op in manden. Deze gids loopt elke stap met je door, met maten voor de ruimte, opstellingen die werken en een checklist die je bij je eigen boekenkast kunt gebruiken.

Voor je begint: leeghalen en schiften

Haal alles eraf. Stylen rond wat er al staat werkt bijna nooit, omdat je de structuur van de planken dan niet ziet.

Verdeel wat je hebt daarna over vier stapels:

• Boeken die je in het zicht wilt houden.
• Decoratie: vazen, schalen, keramiek, kleine beeldjes, ingelijste foto’s, planten, kaarsen, een klok.
• Opbergspullen die een plek nodig hebben maar niet gezien hoeven te worden: opladers, papieren, speelgoed, afstandsbedieningen.
• Dingen die ergens anders thuishoren. Wees hier streng.

Opbergspullen gaan in dichte dozen, manden of bakken, het liefst allemaal van hetzelfde materiaal, zodat ze samen één rustig blok vormen.

De volgorde die werkt

1. Eerst de boeken

Boeken vormen de ruggengraat van de meeste kasten en zijn meestal de grootste massa, dus die zet je als eerste neer.

• Mix staand en liggend. Zet een rij boeken rechtop en leg daarnaast een stapeltje van drie tot vijf plat. Liggende stapels werken meteen als sokkeltje voor een klein object.
• Zet de ruggen gelijk met de voorkant van de plank in plaats van de boeken naar achteren te duwen. Dat oogt netter en houdt de voorkant van de planken egaal.
• Gebruik boekensteunen of een zwaar object om het einde van een staande rij op zijn plek te houden.
• Laat een paar planken zonder boeken als de kast puur decoratief is. Heb je een echte bibliotheek, vergeet die regel dan en zet hem vol.

2. Dan de grote objecten

Voeg de grootste decoratieve stukken toe: een grote vaas, een ingelijste print die achterin tegen de wand leunt, een hoge plant, een sculpturale lamp. Die bepalen de schaal. Verdeel ze zo dat er nergens twee grote stukken naast elkaar staan, niet zij aan zij en niet recht boven elkaar.

3. Als laatste de kleine stukken

Vul nu de gaten met kleinere dingen: een schaaltje, een kaars, een beeldje, een plantje. Groepeer ze met iets groters, zodat ze niet verloren staan.

4. Stap terug en schift

Ga aan de andere kant van de kamer staan en kijk met half dichtgeknepen ogen. Alles wat wegvalt of een stipje lijkt, kan waarschijnlijk weg. Alles wat je blik te hard trekt, heeft misschien ergens anders een maatje nodig om het in balans te brengen.

Compositieregels van ontwerpers

Groepeer in oneven aantallen

Groepjes van drie (of één, of vijf) voelen meestal natuurlijker dan paren, die formeel en symmetrisch ogen. Een klassiek trio is hoog, middel en laag: een vaas, een stapel boeken en een klein schaaltje.

Denk in driehoeken

Zet binnen een groepje het hoogste stuk achteraan of aan één kant en loop vanaf daar af, zodat de toppen van de objecten ongeveer een driehoek vormen. Die vorm is prettig voor het oog en voorkomt dat een rij spullen op een wachtrij lijkt.

Zigzag door de kast

Zet niet al je boeken links en al je objecten rechts. Wissel af: boeken links op de eerste plank, rechts op de tweede, links op de derde. Hetzelfde geldt voor kleur en grote stukken. Je blik gaat dan in een zigzag door de hele kast, en dat voelt in balans.

Laat kleur en materiaal terugkomen

Kies twee of drie accentkleuren of materialen (bijvoorbeeld wit keramiek, messing en groene planten) en laat elk minstens drie keer terugkomen in de kast. Herhaling maakt van een gemengde verzameling iets wat bewust gekozen oogt.

Laat ademruimte

Een veelgebruikte vuistregel is om ongeveer een derde van de zichtbare plankruimte leeg te laten. Het is een losse regel, geen maat, maar het idee klopt: juist lege ruimte zorgt dat elk object gezien wordt.

Maak de onderkant zwaar

Zet zwaar ogende dingen laag (grote boeken, manden, dozen) en lichtere dingen hoger. De kast oogt stabiel en is ook veiliger.

In het café hierboven staan in de open metalen kast heel veel kleine dingen, maar het blijft overzichtelijk, omdat de potten terugkomen (witte potten en flessen op rijen) en er tussen elk groepje een beetje ruimte zit.

Maten die handig zijn om te weten

Precieze maten verschillen per meubelmaker, dus zie dit als gangbare marges.

Veiligheid eerst: hoge boekenkasten zet je vast aan de muur met een kantelbeveiliging of muurbeugel, zeker in huizen met kinderen. Zet zware boeken onderin.

Verschillende soorten planken stylen

Ingebouwde boekenkasten

Die zijn vaak het architectonische middelpunt van een kamer, dus behandel de hele wand als één compositie. Verf je de achterwand in een donkerdere of contrasterende kleur, dan springen objecten eruit. Een schilderijlampje of ledstrip boven in elk vak geeft ‘s avonds diepte.

Zwevende wandplanken

Meestal kort en ondiep, dus minder is meer: een of twee kleine groepjes per plank. Laat de groepjes per plank verspringen, zodat ze niet in één kolom boven elkaar staan. Controleer het draagvermogen van de dragers en gebruik de juiste bevestiging voor je muur.

Open planken in de keuken

Houd ze vooral functioneel en eenvormig: stapels borden, glazen, een paar potten met dezelfde deksels, een kookboek of twee. Eén plant of een houten plank geeft warmte. Alles wat je dagelijks gebruikt, verzamelt vet of stof, dus zet alleen open neer wat je vaak pakt.

Planken in een nis of babykamer

Manden zijn je beste vriend. De openingsfoto toont ingebouwde planken waar gevlochten manden de onderste en bovenste vakken vullen, met daartussen een paar witte vazen en boeken, zodat de kast rustig oogt en toch veel kwijt kan.

Planken bij een bed of bank

Houd de onderste plank praktisch (een lamp, een boek, een glas) en style hoger, buiten bereik van ellebogen.

Veelgemaakte fouten

• Kleine spullen gelijkmatig verspreiden. Tien piepkleine dingen op een rij ogen als rommel. Groepeer ze.
• Alles even hoog. Wissel hoog, middel en laag af.
• Elk gat vullen. Zie je de achterkant van de plank niet meer, haal er dan iets af.
• Geen herhaling. Een verzameling losse stukken in allerlei kleuren oogt willekeurig.
• De randen vergeten. De bovenste plank en de zijkanten van de kast omlijsten het geheel; houd ze eenvoudig en in balans.
• Eén keer stylen en het daarna vergeten. Op planken belanden losse post en sleutels. Elke week vijf minuten opruimen houdt ze gestyled.

Stappenplan

1. Haal de planken leeg en stof ze af.
2. Berg praktische rommel op in bijpassende manden of dozen, laag in de kast.
3. Zet de boeken neer, met staande rijen en liggende stapels, in een zigzag door de kast.
4. Voeg de grootste objecten toe, met ruimte ertussen.
5. Voeg kleinere objecten toe in oneven groepjes die in hoogte aflopen.
6. Laat elke accentkleur of elk accentmateriaal minstens drie keer terugkomen.
7. Voeg iets levends of natuurlijks toe: een plant, takken, een houten schaal.
8. Stap terug, knijp je ogen half dicht en haal twee dingen weg.

Een kast stylen draait om dezelfde ideeën als de rest van een kamer: balans, ritme en nadruk. Wil je de theorie erachter, lees dan de 7 basisregels voor je interieur, en voor hoekjes vol boeken zie je onze ideeën voor een knusse leeshoek.

Probeer het uit in Cozee

Planken zijn een mooie kleine oefening, want je ziet het effect van elk object dat je toevoegt of weghaalt. In Cozee, een gratis interieurspel voor iPhone en Android, beginnen kamers leeg en sleep je er echte 3D-meubels en decoratie in, die je verschuift en draait tot een stilleven goed voelt. Sommige Spaces hebben ingebouwde planken: kies er een, style ze met zo weinig mogelijk objecten en kijk hoe andere spelers dezelfde planken hebben aangepakt.