Interieur begrippen: de woorden die je overal tegenkomt

Deze lijst legt in gewone taal de interieur begrippen uit die je tegenkomt in tijdschriften, winkels, op kleurenkaarten en in woonprogramma’s. Hij gaat over kleur en licht, meubels en bekleding, architectonische details, indeling en de namen van de belangrijkste stijlen. Hebben we over een onderwerp een volledige gids, dan linkt het begrip ernaartoe. Waar het helpt, staat de Engelse term erbij, omdat je die in winkels en online veel ziet.

De kamer op de openingsfoto laat meteen een aantal begrippen tegelijk zien: een muurschildering over een hele muur, een kristallen kroonluchter, wandpanelen met sierlijsten, fluwelen bekleding en een geblokte vloer met sterk contrast.

A–C

Accentmuur (accent wall). Eén muur die anders geverfd of behangen is dan de rest om de aandacht te trekken, vaak de muur achter een bed of bank.

Accentstoel (accent chair). Een stoel die juist opvalt naast de rest van de zitmeubels, meestal door kleur, patroon of vorm, in plaats van dat hij bij de bank past.

Accentverlichting (accent lighting). Gericht licht dat iets specifieks uitlicht, zoals kunst, een plank of een plant. Een van de drie klassieke lagen van verlichting, naast basis- en taakverlichting.

Aftimmering (trim). Het houtwerk dat de openingen en randen van een kamer omlijst: deur- en raamomlijstingen, plinten en sierlijsten.

Analoge kleuren (analogous colors). Kleuren die naast elkaar op de kleurencirkel liggen, zoals blauw, blauwgroen en groen. Ze zorgen voor rustige, harmonieuze kleurenschema’s. Zie kleuren combineren in je interieur.

Art deco. Een decoratieve stijl die op zijn hoogtepunt was in de jaren 1920 en 1930, bekend om geometrische patronen, symmetrie, rijke materialen, lak, messing en glamoureuze rondingen. Een grote invloed op de luxe glamour interieurs van nu.

Asymmetrisch evenwicht (asymmetrical balance). Evenwicht met verschillende objecten van een vergelijkbaar visueel gewicht aan elke kant, bijvoorbeeld een hoge plant aan de ene kant van een bank en twee gestapelde bijzettafels aan de andere. Het voelt losser dan strikte symmetrie.

Basisverlichting (ambient lighting). Het algemene licht in een kamer, van plafondlampen, hanglampen of daglicht. Daarmee kun je zien en veilig rondlopen.

Bekleding (upholstery). De vulling, veren, singels en stof op banken en stoelen, en het vak van het maken ervan (stofferen).

Beslag (hardware). De grepen, knoppen, trekgrepen en scharnieren aan kasten, deuren en meubels. Nieuw beslag is een snelle, goedkope opknapbeurt.

Biofilisch ontwerp (biophilic design). Ontwerpen dat mensen met de natuur verbindt via daglicht, uitzicht, planten, natuurlijke materialen en organische vormen.

Blikvanger (focal point). De plek waar je blik in een kamer als eerste naartoe gaat: een open haard, raam, hoofdbord of groot kunstwerk. De indeling en de sterkste kleur draaien er meestal omheen.

Bouclé. Een stof geweven van lusgaren, met een korrelig, gestructureerd oppervlak. Populair op ronde stoelen en banken.

Capitonné (tufting). Bekleding die met knopen of steken in een patroon strak is getrokken, waardoor er kuiltjes of banen ontstaan.

Channel tufting. Bekleding die in verticale of horizontale gevulde banen is gestikt, zoals de petrolblauwe banken op de openingsfoto van onze gids over inrichtingsfouten.

Chesterfield. Een bank met diep capitonné, opgerolde armleuningen die even hoog zijn als de rugleuning, en meestal leren bekleding.

Complementaire kleuren (complementary colors). Kleuren die tegenover elkaar op de kleurencirkel liggen, zoals blauw en oranje of groen en rood. Samen geven ze een sterk contrast.

Contrast. Verschil tussen elementen, in kleur, licht en donker, textuur of vorm. Contrast maakt een kamer interessant en helpt een blikvanger te bepalen.

Die lege hoek laat een paar architectonische begrippen samen zien: ingebouwde planken in een nis en een diep boograam met een stenen zitbank. Een ingerichte versie van deze ruimte opent onze gids over een lege kamer inrichten.

D–F

Doorleefde afwerking (distressed finish). Een oppervlak dat met opzet versleten of verouderd is om er oud uit te zien, vaak te vinden bij landelijke meubels.

Eclectisch (eclectic). Een stijl die tijdperken, culturen en stijlen in één kamer mixt, bij elkaar gehouden door een gedeelde kleur als rode draad of terugkerende vormen. Zie onze gids over eclectisch interieur.

Fluweel (velvet). Een geweven stof met een korte, dichte pool die zacht aanvoelt en een glans heeft die met het licht verandert.

Fotowand (gallery wall). Een groep ingelijste foto’s, spiegels of objecten die samen aan één muur hangen. Zie schilderij ophangen en een fotowand plannen.

G–L

Gelaagdheid (layering). Een kamer in lagen opbouwen, bijvoorbeeld met meerdere vloerkleden, meerdere lichtbronnen, of kussens en plaids in verschillende texturen, zodat hij rijk aanvoelt in plaats van vlak.

Greige. Een mix van grijs en beige: een neutrale kleur die tussen warm en koel in zit.

Hanglamp (pendant). Een lamp die aan een snoer, ketting of stang aan het plafond hangt.

Hoekbank (sectional). Een bank die bestaat uit meerdere aan elkaar gekoppelde elementen, vaak in een L- of U-vorm. Ook wel elementenbank.

Inbouwmeubels (built-in). Meubels die vast in de structuur van de kamer zijn ingebouwd, zoals planken op maat, een zitbank in de vensterbank en inbouwkasten.

Industrieel (industrial). Een stijl geïnspireerd op oude fabrieken en pakhuizen: kale baksteen, metaal, beton, leer en zichtbare leidingen of lampen. Zie onze gids over industrieel interieur.

Japandi. Een mix van Japans en Scandinavisch design: lage meubels, warme neutrale kleuren, verschillende houtsoorten en heel weinig spullen. Zie onze Japandi-gids.

Kelim (kilim). Een vlakgeweven kleed of textiel zonder pool, van oudsher gemaakt in onder meer Turkije, de Kaukasus, Iran en Centraal-Azië, meestal met krachtige geometrische patronen.

Kleurenpalet (palette). De verzameling kleuren die je voor een kamer kiest.

Kleurtemperatuur (color temperature). Hoe warm of koel een lichtbron oogt, gemeten in kelvin (K). Rond 2700–3000 K is warm en gezellig; rond 4000 K is neutraal; hogere waarden ogen koel en blauwig.

Kleurtoon (hue). De zuivere naam van een kleur (rood, blauw, geel) voordat hij lichter, donkerder of gedempt wordt.

Kroonluchter (chandelier). Een decoratieve hanglamp met meerdere armen of lampjes, van oudsher behangen met kristallen of glazen druppels, en gebruikt als eyecatcher boven een eettafel of in een hal.

Lambrisering (wainscoting). Bekleding van het onderste deel van een muur, traditioneel van hout.

Lambriseringslijst (chair rail). Een horizontale sierlijst rondom een muur op ongeveer de hoogte van een stoelleuning, die de muur ook beschermt tegen stoelleuningen. Vaak markeert hij de bovenkant van de onderwand.

Lichte, donkere en gebroken tinten (tint, shade and tone). Een lichte tint is een kleurtoon gemengd met wit, een donkere tint is een kleurtoon gemengd met zwart, en een gebroken tint is een kleurtoon gemengd met grijs.

Looproutes (traffic flow). De routes die mensen door een kamer lopen. De belangrijkste looproutes houd je meestal zo’n 75–90 cm breed.

LRV (light reflectance value). Een getal van 0 (zwart) tot 100 (wit) op kleurenkaarten, de lichtreflectiewaarde, dat laat zien hoeveel licht een kleur weerkaatst.

Lumen. De maat voor hoeveel licht een lamp geeft. Meer lumen betekent een fellere lamp, ongeacht hoeveel watt hij verbruikt.

M–O

Mat (matte). Een verf of afwerking zonder glans. Mat verbergt oneffenheden, maar is soms lastiger schoon te maken.

Mid-century modern. Een stijl van ongeveer midden jaren 40 tot eind jaren 60: taps toelopende poten, strakke lijnen, warme houtsoorten zoals teak en organische rondingen.

Minimalisme (minimalism). Een stijl met heel weinig stukken, lege oppervlakken en veel lege ruimte. Zie onze gids over minimalistisch interieur.

Monochroom (monochromatic). Een kleurenschema dat is opgebouwd uit één kleurtoon in verschillende lichte, donkere en gebroken tinten.

Moodboard. Een collage van beelden, kleuren, stoffen en materialen waarmee je de look van een kamer plant voordat je iets koopt.

Muurschildering (mural). Een grote afbeelding die direct op een muur is geschilderd of gedrukt, of behang dat hetzelfde doet.

Negatieve ruimte (negative space). De lege ruimte rond en tussen objecten. Laat je daar wat van over, dan voelt een kamer rustig en vallen belangrijke stukken op.

Neutrale kleuren (neutral). Kleuren zonder uitgesproken kleurtoon, zoals wit, crème, beige, greige, taupe, grijs en zwart. Neutrale kleuren vormen vaak de basis van een palet.

Nis (alcove). Een uitsparing in een muur, vaak naast een schoorsteen of rond een raam. Nissen zijn natuurlijke plekken voor ingebouwde planken, een bureau of een leeshoek.

Ondertoon (undertone). De subtiele kleur onder de hoofdkleur. Wit kan een gele, roze, blauwe of groene ondertoon hebben, en die zie je naast andere kleuren en in ander licht.

Onderwand (dado). Het onderste deel van een muur, onder de lambriseringslijst. In het Brits-Engels heet die lijst een “dado rail”.

Open indeling (open plan). Een indeling waarbij keuken, eet- en zitgedeelte één ruimte delen, zonder muren ertussen.

P–R

Patina. De zachte glans of kleurverandering die hout, leer, messing en steen krijgen door ouderdom en gebruik.

Plafondlijst (crown molding). Een sierlijst op de plek waar muren en plafond samenkomen. In het Brits-Engels vaak coving of cornice genoemd.

Plint (baseboard). De lat die onderaan de muur langs de vloer loopt. In het Brits-Engels heet hij een skirting board.

Plooifactor (fullness). Hoeveel stof een gordijn heeft ten opzichte van de breedte die het bedekt. Gordijnen zijn vaak zo’n anderhalf tot twee keer zo breed als het raam, zodat ze in zachte plooien vallen.

Poef (ottoman). Een beklede voetenbank of lage zitting zonder rugleuning, soms met opbergruimte erin.

Rabatdelen (shiplap). Houten planken die horizontaal op een muur zitten met een kleine naad of groef ertussen, vaak te zien in landelijke interieurs en strandhuizen.

Regel van drie (rule of three). De stylinggewoonte om objecten te groeperen per drie of in andere oneven aantallen, wat meestal natuurlijker oogt dan paren.

Ritme (rhythm). Het terugkomen van een kleur, vorm of patroon door de kamer, waardoor je blik van de ene plek naar de andere wordt geleid. Een van de basisregels voor je interieur.

Rotan (rattan). Een klimpalm waarvan de stengels worden gevlochten tot meubels, lampen en manden. Cane, het dunnere buitenste schilletje van rotan, ken je van het bekende vlechtwerk op stoelen.

S–T

Schaal (scale). De grootte van een object in verhouding tot de kamer en de mensen erin. Een enorme bank in een kleine kamer is “uit verhouding”.

Sidetable (console table). Een lange, smalle tafel, vaak tegen een muur of achter een vrijstaande bank.

Sierlijst (molding). Decoratieve lijsten van hout, gips of een ander materiaal op muren, plafonds, deuren en meubels. In het Brits-Engels gespeld als “moulding”.

Statementstuk (statement piece). Eén stuk dat bedoeld is om de aandacht te trekken, zoals een opvallende kroonluchter, een extra groot kunstwerk of een bijzondere stoel.

Stilleven (vignette). Een kleine, gestylede opstelling van objecten, zoals een lamp, een stapel boeken en een vaas op een bijzettafel, die een klein verhaal vertelt.

Symmetrie (symmetry). Evenwicht door dezelfde dingen gespiegeld aan weerszijden van een middenlijn te zetten, bijvoorbeeld twee dezelfde lampen aan weerszijden van een bed. Het voelt formeel en rustig.

Taakverlichting (task lighting). Fel, gericht licht voor een activiteit zoals lezen, koken of werken.

Textuur (texture). Hoe een oppervlak aanvoelt of eruitziet alsof het zou aanvoelen: ruw, glad, zacht, glanzend, geweven. Zie materialen combineren.

Ton-sur-ton (tone-on-tone). Een kleurenschema met meerdere nauw verwante varianten van één kleur, vaak met verschillende texturen, voor een subtiele, gelaagde look.

In de berghut hierboven is de open haard de blikvanger, de twee wandlampen aan weerszijden zijn een klassiek voorbeeld van symmetrie, en het geometrische vloerkleed zorgt voor contrast met de donkere vloer.

U–Z

Verhouding (proportion). Hoe de afmetingen van onderdelen zich tot elkaar en tot het geheel verhouden, bijvoorbeeld een salontafel van ongeveer twee derde van de lengte van de bank. Zie indeling en verhoudingen.

Verzadiging (saturation). Hoe intens of zuiver een kleur is. Een hoge verzadiging is levendig; een lage verzadiging is gedempt en grijziger.

Vrijstaande meubels (floating furniture). Meubels die los van de muren staan, bijvoorbeeld een bank midden in de kamer met een sidetable erachter.

Wabi-sabi. Een Japans idee: schoonheid vinden in wat eenvoudig, onvolmaakt en aan het verouderen is, zoals handgemaakt keramiek en verweerd hout.

Wandlamp (sconce). Een lamp die aan de muur bevestigd is.

Wandpanelen (paneling). Hout of andere platen op een muur, die hem helemaal bedekken of alleen het onderste deel, vaak in een decoratief kaderpatroon.

Warme en koele kleuren (warm and cool colors). Warme kleuren (rood, oranje, geel) voelen gezellig en lijken naar voren te komen; koele kleuren (blauw, groen, violet) voelen rustig en lijken terug te wijken.

Zichtlijn (sight line). Het zicht van het ene punt in huis naar het andere, bijvoorbeeld van de voordeur door naar een raam. Ontwerpers plaatsen blikvangers langs belangrijke zichtlijnen.

Zijdemat (eggshell). Een verfafwerking met een lichte glans, tussen mat en zijdeglans in. Makkelijker af te nemen dan mat, en hij verbergt nog steeds wat oneffenheden.

Zonering (zoning). Eén ruimte verdelen in zones voor verschillende functies, zoals een leeshoek, een eethoek en een zithoek, met vloerkleden, verlichting en de plaatsing van meubels.

Probeer het uit in Cozee

De snelste manier om deze begrippen te onthouden is ze te gebruiken. Cozee is een gratis interieurspel voor iPhone en Android waarin elke kamer leeg begint en jij hem inricht met echte 3D-meubels en decoratie. Probeer eens een kamer op te bouwen rond één blikvanger, of met een monochroom palet, en kijk daarna hoe andere spelers dezelfde kamer hebben ingericht. Voor het grote plaatje begin je met onze gids over woonstijlen.